عبدالحق الترکستانی، امیر حزب اسلامی ترکستان (TIP) که در شورای رهبری اجرایی القاعده عضویت و در افغانستان اقامت دارد، در حال حاضر جنگجویان این گروه را در سوریه هدایت میکند. این موضوع توسط تیم نظارت و تحریمهای سازمان ملل در گزارش اخیر ۱۲۶۷ درباره افغانستان که در ۱۳ فبروری منتشر شد، اعلام گردید.
جنگجویان حزب اسلامی ترکستان تحت فرمان گروه هیئت تحریر الشام (HTS) فعالیت میکنند. هیئت تحریر الشام یک گروه تروریستی مرتبط با القاعده است که اواخر سال گذشته دمشق را تصرف کرده و دولتی را تشکیل داده است.
تیم نظارت سازمان ملل گزارش داده که عبدالحق در کابل زندگی میکند، اما همچنان کنترل کامل شاخه سوری حزب اسلامی ترکستان را در دست دارد. این گزارش همچنین اشاره دارد که یکی از کشورهای عضو سازمان ملل اعلام کرده که عبدالحق بهطور مداوم جابهجایی جنگجویانش را بین افغانستان و خاورمیانه را هدایت میکند، در حالی که کشور مورد نظر اسنادی برای تأیید این ادعا ارائه نکرده است.
بر اساس این گزارش، نیروهای حزب اسلامی ترکستان در سوریه تحت فرماندهی فردی به نام کایووسایر هستند. گزارش قبلی تیم نظارت در جولای ۲۰۲۴ نشان میداد که معاونان کایووسایر، زاهد قاری و شیخ توبه، در مارچ ۲۰۲۴ توسط عبدالحق منصوب شدهاند.
شاخه سوری حزب اسلامی ترکستان “اکثر نیروهای خود را در سوریه و مقر فرماندهیاش را در افغانستان حفظ کرده است.” گفته میشود که این گروه بین ۸۰۰ تا ۳۰۰۰ جنگجو در سوریه دارد و “با توجه به حمله نظامی هیئت تحریر الشام و تسلط آن بر دمشق، این تعداد ممکن است افزایش یابد.”
طبق گزارش سازمان ملل، حزب اسلامی ترکستان از هیئت تحریر الشام حمایت مالی دریافت میکند، در کشورهای منطقه، از جمله ترکیه، کسبوکارهایی برای تأمین مالی خود دارد و تروریستهای خارجی را با سطح فزایندهای از مهارتهای پیچیده آموزش میدهد.
حزب اسلامی ترکستان بخشی از شبکه جهانی القاعده است
حزب اسلامی ترکستان همواره متحد القاعده بوده و طی دههها در افغانستان و سوریه با این گروه همکاری کرده است. در افغانستان، این گروه از قبل از حمله آمریکا در سال ۲۰۰۱ در کنار القاعده جنگیده است. در سال ۲۰۱۶، هنگامی که جنبش اسلامی ازبکستان به دو دسته تقسیم شد، حزب اسلامی ترکستان طرف القاعده را گرفت، در حالی که گروهی دیگر به داعش پیوستند.
جنگجویان حزب اسلامی ترکستان از آغاز انقلاب سوریه در سال ۲۰۱۱ به این کشور وارد شدند و به جبهه النصره، شاخه القاعده در سوریه، که بعدها به هیئت تحریر الشام تبدیل شد، پیوستند. در پیشروی اخیر که منجر به سرنگونی رژیم اسد شد، حزب اسلامی ترکستان در کنار هیئت تحریر الشام جنگید و نقش برجستهای در نبردها داشت که در تبلیغات این گروه بهشدت بازتاب یافت.
پیش از حمله آمریکا به افغانستان در سال ۲۰۰۱، عبدالحق به اداره اردوگاه اصلی آموزشی حزب اسلامی ترکستان در کوههای توره بوره کمک میکرد. این اردوگاه که توسط اسامه بن لادن حمایت میشد، به اعضای جدید آموزش ابتدایی سلاحهای سبک میداد. برخی از بازداشتشدگان در گوانتانامو او را به عنوان مربی ارشد این اردوگاه شناسایی کردهاند.
پس از سقوط طالبان در سال ۲۰۰۱، عبدالحق به بازسازی اردوگاههای حزب اسلامی ترکستان در مناطق قبیلهای پاکستان پرداخت.
در سال ۲۰۰۵، وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد که عبدالحق کرسیای در شورای مشورتی (شورا) القاعده دریافت کرده است. طبق گفته مقامات ایتخباراتی آمریکا، این موقعیت تاکنون تغییر نکرده و او همچنان عضو این شورا است. وزارت خزانهداری آمریکا در سال ۲۰۰۹ او را به عنوان یک تروریست وابسته به القاعده تحریم کرد و اعلام کرد که او در جمعآوری کمکهای مالی، جذب نیرو، تبلیغات و طراحی و اجرای حملات تروریستی نقش دارد. سازمان ملل نیز او را در لیست تحریمهای القاعده قرار داده است.
عبدالحق آنقدر در حلقههای رهبری القاعده تأثیرگذار بود که برای میانجیگری میان گروههای مختلف طالبان و نمایندگی شورای مجلسی در امور نظامی مهم اعزام شد.
آمریکا در سال ۲۰۱۰ اعلام کرد که عبدالحق را در یک حمله پهپادی در پاکستان کشته است، اما در سال ۲۰۱۴ او در یک ویدئوی تبلیغاتی حزب اسلامی ترکستان دوباره ظاهر شد. گفته میشود که او در این حمله زخمی شده بود.
در ماه می ۲۰۲۲، عبدالحق عید فطر و پیروزی طالبان در افغانستان را جشن گرفت. حضور مداوم او در افغانستان، ادعای طالبان مبنی بر اینکه هیچ نیروی خارجی در این کشور حضور ندارد و افغانستان به پایگاه تروریستها تبدیل نشده است را به چالش میکشد.
مطلبی از نشریه لانگ وار ژورنال