افغانستان کشوری سرشار از منابع طبیعی، در تلاش است با توسعه و بهرهبرداری از معادن خویش، به سوی خودکفایی اقتصادی حرکت کند. با حاکمیت دوباره امارت اسلامی، تلاشهای پیهم در راستای جلب سرمایهگذاریهای داخلی و خارجی، تحقق پروژههای انکشافی، ملی و زیربنایی و زمینه سازی برای استفاده موثر و معقول از معادن کشور آغاز شده
افغانستان کشوری سرشار از منابع طبیعی، در تلاش است با توسعه و بهرهبرداری از معادن خویش، به سوی خودکفایی اقتصادی حرکت کند. با حاکمیت دوباره امارت اسلامی، تلاشهای پیهم در راستای جلب سرمایهگذاریهای داخلی و خارجی، تحقق پروژههای انکشافی، ملی و زیربنایی و زمینه سازی برای استفاده موثر و معقول از معادن کشور آغاز شده است. وزارت معادن و پترولیم به عنوان یکی از وزارتهای سکتوری دولت، در این راستا گامهای مهم و اساسی برداشته، چنانچه در جریان سه سال گذشته، این وزارت بیش از ۲۰۰ قرارداد استخراج معادن را با شرکتهای کوچک و بزرگ به امضا رسانده که این امر، در رشد اقتصاد ملی، تطبیق پروژههای زیربنایی و انکشافی و ایجاد فرصتهای شغلی برای بیش از ۱۵۰ هزار نفر نقش حیاتی ایفا کرده است. این قراردادها شامل استخراج معادن از قبیل، مس، سرب، جست، آهن، زغالسنگ و گاز طبیعی بوده که مجموع سرمایهگذاری در معادن به مقیاس بزرگ به ۷ میلیارد دالر امریکایی میرسد. این اقدام نشاندهنده تعهد دولت به توسعه بخش معادن و استفاده بهینه از منابع طبیعی کشور است.
معاونیت اقتصادی ریاست الوزراء امارت اسلامی افغانستان اخیراً با نشر خبرنامهای از منظوری ۱۱ پروژه معادن به مقیاس بزرگ طی سال ۱۴۰۳ هجری شمسی خبر داده است. این پروژهها شامل، پروژه سمنت یتیم تاق ولایت جوزجان، پروژه معدن نمک در میمنه و پروژه معدن نمک در اندخوی ولایت فاریاب، پروژه معدن نمک در درزاب ولایت جوزجان، پروژه سنگ مرمر دره نور در ولسوالی شاه ولی کوت ولایت قندهار، پروژه توسعه ساحه کرومایت ولایت لوگر، پروژه معدن زغال سنگ دره تایمنی لامان ولایت بادغیس، پروژه حوزه گاز کشک و تیرپل ولایت هرات، پرژه حوزه گاز طوطی میدان ولایت فاریاب، پروژه حوزه گاز لوی جنگل ولایت جوزجان و پروژه سمنت التمور ولایت لوگر میباشد. تحقق این پروژهها در راستای خودکفایی افغانستان، رشد اقتصاد ملی و ایجاد تغییرات ملموس و مشهود در حیاتی اجتماعی و اقتصادی مردم، نقش موثر و کلیدی ایفا میکند.
این پروژهها برای رشد اقتصاد ملی و ایجاد فرصتهای اقتصادی و شغلی موثریت و مثمریت بیشماری داشته که به برخی از آن قرار ذیل میپردازم:
پروژه سمنت یتیمتاق در ولایت جوزجان، یکی از بزرگترین طرحهای اقتصادی افغانستان است که با هدف تولید سمنت و ایجاد اشتغال در این منطقه راهاندازی شده است. در ۸ عقرب سال ۱۴۰۳، وزارت معادن و پترولیم افغانستان قراردادی به ارزش ۱۶۳ میلیون دالر امریکایی با شرکت «۷۷ ترکی» برای احداث این کارخانه امضا کرد. بر اساس این قرارداد ۳۰ ساله، شرکت ۷۷ ترکی در زمینههای اکتشاف، استخراج، تولید و ارائه خدمات اجتماعی سرمایهگذاری خواهد کرد. این کارخانه ظرفیت تولید روزانه ۳ هزار تُن سمنت را داراست و پیشبینی میشود برای بیش از ۱۲۰۰ نفر بهصورت مستقیم فرصت شغلی ایجاد کند. این پروژه بیانگر تلاشهای دولت افغانستان برای خودکفایی در تولید سمنت بوده که با آغاز این کارخانه، انتظار میرود نیاز افغانستان به سمنت باکیفیت تأمین شده و وابستگی به واردات کاهش یابد.
پروژه معدن نمک میمنه و معدن نمک اندخوی در ولایت فاریاب و پروژه معدن نمک درزاب در ولایت جوزجان از جمله سه پروژه مهمی است که استخراج آنها در سال ۱۴۰۳ آغاز شد. این پروژهها طی قراردادی ۱۵ ساله به ارزش ۲۴ میلیون دالر با یک شرکت خصوصی به امضا رسید. مساحت مجموعی این پروژهها ۱۴ کیلومتر مربع است و ظرفیت استخراج روزانه آنها به ۲۵۰۰ تُن میرسد. با آغاز کار استخراج این معادن، تاکنون برای حدود ۱۰۰۰ نفر فرصت شغلی فراهم شده است.
پروژه استخراج و پروسس معدن سنگ مرمر درهنور، واقع در ولسوالی شاهولیکوت ولایت قندهار، از طرحهای مهم در بخش معادن افغانستان است. در ۲۳ دلو سال ۱۴۰۳، وزارت معادن و پترولیم قراردادی به ارزش ۶.۲ میلیون دالر امریکایی با شرکت ترکی «اِمی اوغلو» برای استخراج و پروسس این معدن امضا کرد. این قرارداد به مدت ۳۰ سال و برای مساحت ۳ کیلومتر مربع منعقد شده است. با تطبیق این پروژه، انتظار میرود استخراج و پروسس سنگ مرمر درهنور مطابق با معیارهای جهانی انجام شده و نیز محصولات تولیدی به بازارهای بینالمللی عرضه گردد.پروژه استخراج معدن کرومایت در ولسوالی ازره ولایت لوگر در سال ۱۴۰۲ به یک شرکت داخلی افغانستان واگذار گردید. بر اساس این قرارداد پنجساله، شرکت مذکور متعهد به سرمایهگذاری ۱۵۱ میلیون افغانی در این معدن است. این پروژه به منظور استخراج قانونی و بهرهبرداری مؤثر از منابع معدنی کشور راهاندازی شده است. افغانستان دارای معادن متعددی از سنگ کرومایت است که در ولایتهای مختلف از جمله لوگر، خوست، وردک، کابل و پروان واقع شدهاند. این معادن از شمال به جنوب در یک ساحه وسیع گسترده شدهاند و اوسط فیصدی کروم در سنگ کرومایت افغانستان ۳۵ درصد و آهن ۸ درصد میباشد. با اجرای این پروژه، فرصتهای بهتر برای توسعه اقتصادی و اشتغالزایی فراهم میگردد.
پروژه اکتشاف و استخراج گاز طبیعی طوطی میدان ولایت فاریاب یکی از بزرگترین سرمایهگذاریهای اخیر در بخش منابع طبیعی افغانستان است. در ۱۹ میزان سال ۱۴۰۳، قراردادی دهساله به ارزش حدود یک میلیارد دالر میان وزارت معادن و پترولیم و شرکت اوزبیکستانی «ایریل کام» امضا شد. بر اساس این قرارداد، شرکت «ایریل کام» متعهد است در سال نخست ۱۰۰ میلیون دالر و در طول ده سال مجموعاً یک میلیارد دالر سرمایهگذاری کند. همچنان، این شرکت موظف است در دو سال نخست از گاز استخراجشده، ۱۰۰ میگاوات برق تولید نماید. با آغاز روند استخراج، انتظار میرود نیازهای گازی کشور تا حد زیادی تأمین شده و برای هزاران نفر فرصتهای شغلی ایجاد گردد.
پروژه حوزه گازی «لوی جنگل» در ولایت جوزجان یکی از مناطق مهم دارای ذخایر گاز طبیعی در افغانستان است. این حوزه بهعنوان یکی از بلاکهای گازدار کشور شناخته میشود که در کنار بلاکهای دیگر مانند «یتیم تاق» در ولایت جوزجان و «طوطی میدان» در ولایت فاریاب قرار دارد. بر اساس اطلاعات موجود، پروژههای متعددی برای بهرهبرداری از منابع گازی در ولایت جوزجان در حال اجرا هستند. یکی از این پروژهها، انتقال گاز از این ولایت به خانههای مردم در شهر مزارشریف است که بهمنظور تأمین انرژی پایدار برای ساکنان منطقه طراحی شده است. با توجه به اهمیت استراتیژیک حوزه گازی «لوی جنگل»، انتظار میرود که با توسعه پروژههای استخراج و انتقال گاز، نقش مهمی در تأمین انرژی و توسعه اقتصادی افغانستان ایفا کند. و
پروژه سمنت «التمور» در ولایت لوگر یکی از بزرگترین سرمایهگذاریهای اخیر در صنعت سمنت افغانستان محسوب میشود. در ۴ جدی سال ۱۴۰۳، وزارت معادن و پترولیم قرارداد ۳۰ ساله به ارزش ۱۴۵ میلیون دالر با شرکت خصوصی «افغان ساکو» برای احداث این کارخانه امضا کرد. این کارخانه در منطقه «التمور» ولایت لوگر واقع شده و ظرفیت تولید روزانه ۲۵۰۰ تُن سمنت را خواهد داشت. با آغاز این پروژه، برای صدها نفر فرصتهای شغلی ایجاد میشود. هدف از اجرای این پروژه، کاهش وابستگی افغانستان به واردات سمنت و حرکت به سوی خودکفایی در تولید این محصول استراتیژیک است. با بهرهبرداری از این کارخانه، انتظار میرود نیازهای داخلی کشور به سمنت تأمین شده و حتی امکان صادرات آن به کشورهای همسایه فراهم گردد.
معادن افغانستان از اهمیت ویژهای برخوردارند و میتوانند نقش حیاتی در توسعه اقتصادی، اشتغالزایی و خودکفایی کشور ایفا کنند. معادن افغانستان میتوانند به عنوان یک منبع اصلی درآمد برای دولت عمل کنند. با استخراج و صادرات مواد معدنی، درآمدهای ارزی قابل توجهی به کشور وارد میشود که میتواند به توسعه زیرساختها، عرضه خدمات اجتماعی و تطبیق پروژههای عمرانی کمک کند. با اجرای پروژههای فوق الذکر، انتظار میرود که استخراج معادن در کشور بهصورت قانونی و مطابق با معیارهای بینالمللی انجام شود، که میتواند به توسعه اقتصادی و ایجاد فرصتهای شغلی در مناطق مختلف افغانستان کمک کند.
تامین امنیت سرتاسری، زمینه سازی برای جلب سرمایهگذاریهای داخلی و خارجی، ایجاد فرصتهای اقتصادی و شغلی و رفاه عامه از اولویت های مبرم امارت اسلامی در کشور بوده و مسئولان امور برای تحقق این اولویتها تلاشهای صادقانه و پیگیر را آغاز نموده تا سطح وابستگی افغانستان در عرصههای مختلف به حد اقل رسیده و در راستای خودکفایی اقتصادی کشور گامهای موثر و عملی برداشته شود.
امان الله هوتکی تحلیلگر مسائل سیاسی: جبهه بهاصطلاح مقاومت، صرفاً گروهی از قاچاقبران، آدمربایان و مقامهای فاسد پنجشیری است که در دوران جمهوری، اموال مردم را غارت میکردند. همین افراد طالبان را قومگرا میخوانند، در حالی که تمام تشکیلات خودشان بر پایه تعصب قومی بنا شده است. این گروه تحت نام مقاومت، در واقع جاسوسان بیگانگان هستند.